البته این مهم‌ترین‌ و مشخص‌ترین علت بالا رفتن قیمت محصولات در بازار آزاد نیست و نمی‌توان از عوامل دیگر چشم‌پوشی کرد. یکی دیگر از عوامل این افزایش قیمتی اورهال زمستانی برخی از مجتمع‌های پتروشیمی است به گونه‌ای که مجتمع‌های پتروشیمی تا پایان سال‌جاری روزهایی را برای تعمیرات ماشین‌آلات و تجهیزات خود تعطیل می‌کنند. بر‌اساس اطلاعات برنامه اورهال پتروشیمی‌ها که اوایل امسال شرکت ملی پتروشیمی اعلام کرد، مجتمع پتروشیمی رازی در بهمن ماه برای بازیابی تولید اوره۲ به میزان ۲۵ روز، اسید سولفوریB بیست و پنج روز،گوگرد‌سازی ۱۵ روز و تصفیه گاز جنوبی ۳۵ روز تعطیل می‌کند. همچنین مجتمع پردیس فازی ۲۵ روز درماه‌های مهر و آبان تعطیل بوده و فازهای ۲ و ۳، ۳۵ روز در زمستان (دی و بهمن) تعطیل هستند. با این توضیح که فاز یک بررسی و رفع مشکل رآکتور سنتر آمونیاک و لیکوید درایورهای استریبر و فازهای ۲ و ۳ را بررسی، بازرسی و کنترل واحدها و تجهیزات مهم را انجام داده است. بر اساس این برنامه، مجتمع شیراز در دی ماه ۱۵ روز تعطیلی داشته با این توضیح که کاتالیست رآکتورها تعویض شده است. مجتمع خراسان تعمیرات اساسی برنامه‌ریزی شده ندارد اما ۳۰ روز در صورت لزوم برای تعمیرات اساسی در نظر گرفته است. پتروشیمی امیرکبیر ۴۵ روز به‌صورت ناپیوسته در واحد الفین/  بوتادین خود طی روزهای پایانی پاییز و دی و بهمن، اورهال خواهد داشت.

 چشم‌انداز روشن نفت و محصولات پتروشیمی

چشم‌انداز افزایش قیمتی در بازارهای جهانی با تکیه بر افزایش بهای طلای سیاه را می‌توان از دیگر عوامل افزایش قیمت در بازارها دانست. چندی است که روند افزایشی بهای نفت استارت خورده و این امر طی ماه‌های اخیر از رونق بیشتری برخوردار شده است، به گونه‌ای که هر بشکه نفت خام آمریکا رشد ۳۳/ ۳ درصدی را تجربه کرده و بعد از حدود ۳ سال عدد ۶۰ دلار و ۴۲ سنت را ثبت کرده است. به عقیده تحلیلگران این بازارها اجرایی‌شدن توافق اوپک و غیراوپک برای کاهش تولیدات به میزان ۸/ ۱ میلیون بشکه در روز با کاهش موجودی نفت تجاری و تمدید آن تا پایان سال ۲۰۱۸ در کنار چشم‌انداز خروج تدریجی از توافق و همچنین تنش‌های ژئوپلیتیک و… از جمله دلایل افزایش این کالای استراتژیک است که موجب می‌شود چشم‌انداز افزایشی برای محصولات شیمیایی و پلیمری که وابستگی عمیقی با بهای نفت دارند، رقم بخورد.

در مقابل این سناریو، بررسی‌هایی نیز وجود دارد که چشم‌انداز با ثبات، با جهت‌گیری منفی را برای قیمت نفت و قیمت محصولات وابسته به آن رقم می‌زند. این سناریو حاکی از رشد ۴۰ درصدی تعداد دکل‌های نفتی آمریکا است که فشار مضاعفی را بر کاهش قیمت طلای سیاه می‌آورد. علاوه بر این امر هر چند روند تغییرات بهای نفت تاحدی مسیرهای آتی را نشان می‌دهد، اما کشورهای اروپایی به دنبال از بین بردن این وابستگی هستند تا بستری آرام برای فعالیت زنجیره تامین مهیا شود و تولید‌کنندگان بتوانند برنامه‌های بلند‌مدتی را برای عرضه محصولات خود تدوین کرده و ارزش افزوده قابل‌توجهی را از این طریق نصیب اقتصاد کشورشان کنند.  در طرف دیگر آمریکای‌شمالی تولید پلی‌اتیلن بر مبنای اتان را در دستور کار خود قرار داده است که این موضوع می‌تواند همبستگی قیمتی میان نفت و دو محصول پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن به‌عنوان دو ماده اولیه اصلی را از بین ببرد. به این ترتیب اگر این سازو کار به‌طور مدام در دستور کار این کشور‌ها قرار گیرد طبعا دیگر کشورها هم از این امر الگو‌برداری کرده و بخش بزرگی از وابستگی میان برخی از محصولات پتروشیمی و نفت خام از بین می‌رود که این عامل حاکی از آن است که نمی‌توان چشم‌انداز صد در‌صدی رشد را برای محصولات پتروشیمی رقم زد.  با این همه عرضه‌های دیروز از رونق چشمگیری برخوردار نبودند و عدم عرضه گروه‌های جذاب در بورس کالا در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه از دیگر عوامل رشد قیمتی در بازار‌های آزاد است.

 بررسی تالار نقره‌ای

روز گذشته ۵۹ هزار و ۲۱۹ تن تقاضا در مقابل ۴۰ هزار و ۱۳۱ تن عرضه قرار گرفت و دست آخر۳۴ هزار و ۷۶۱ تن محصول مورد معامله قرار گرفت. این در حالی است که رقم تقاضا طی هفته گذشته ۴۴ هزار و ۳۵۱ تن بوده است که این رقم در مقابل ۳۸ هزار و ۳۴۳ تن عرضه قرار گرفته و دست آخر ۲۶ هزار و ۸۷۲ تن محصول معامله شده است. مقایسه این ارقام حاکی از رشد عرضه، تقاضا و حجم معامله به نسبت هفته گذشته است. البته با توجه به رقم حجم معامله و مقایسه آن با مقدار تقاضای مشتریان و بررسی گرید‌های عرضه شده در تالار نقره‌ای این امر استنباط می‌شود که محصولات عرضه شده از جذابیت قابل توجهی برخوردار نبودند و به همین دلیل است که رقم معامله کمتر از مقدار عرضه‌ها از سمت مجتمع‌های پتروشیمی است.

 برخی از عرضه‌های روز گذشته

پلی‌اتیلن ترفتالات بطری از جمله کالاهای جذاب طی ماه‌های اخیر به شمار می‌آید. این در حالی است که نگاهی به عرضه‌های این محصول و وضعیت گریدهای پلی‌اتیلن ترفتالات بطری حاکی از آن است که التهاب این محصول هنوز هم ادامه دار است. شاهد این مدعا وضعیت این محصول در روز گذشته است که ۵ هزار و ۴۷۸ تن عرضه در مقابل ۷ هزار و ۶۸۹ تن تقاضا قرار گرفت و دست آخر ۴ هزار و ۶۳۱ تن محصول مورد معامله قرار گرفت.  این در حالی است که عرضه‌ها در روز گذشته برای این محصول به شرح زیراست: عرضه ۲۸۶ تنی گرید ۷۳۱ و عرضه ۱۰۱۲ تنی گرید ۷۸۵ که هفته گذشته عرضه نشده بود. علاوه بر این با کاهش ۷۰۴ تنی عرضه گرید ۷۸۱ و عرضه ۱۲۹۸ تنی این محصول در هفته جاری، کاهش ۴۴ تنی عرضه گرید ۸۲۵ و عرضه ۴۶۲ تنی این گرید در هفته جاری، کاهش ۸۸ تنی عرضه گرید ۸۲۱ و عرضه ۲۴۲۰ تنی این محصول در هفته جاری همراه بودیم.  پلی‌اتیلن سنگین اکستروژن از دیگر کالاهای جذاب روز گذشته به شمار می‌آید که عرضه‌ای ۲ هزار تنی در مقابل ۳ هزار و ۲۲۰ تنی قرار گرفت و با قیمت نهایی ۵۵‌هزار و ۹۸ ریال مورد معامله قرار گرفت. این در شرایطی است که با کاهش ۵۰۰ تنی عرضه گرید EX۳ امیرکبیر و عرضه ۲هزار  تنی این محصول در هفته جاری همراه بودیم.  PVC‌ها از دیگر کالاهای جذاب بودند که پتروشیمی غدیر روز گذشته ۴۸۴ تن گرید S۶۵ پالت را به‌صورت نقدی عرضه کرد. این مجتمع همچنین یک هزار تن گرید s۶۵ جامبوی خود را به‌صورت سلف عرضه کرده است. پتروشیمی بندر امام در این هفته ۳۰۱۴ تن گرید S۶۵ پالت خود را به‌صورت نقدی عرضه کرده است که نسبت به هفته گذشته کاهش بیش از ۵۰۰ تنی داشته است. پتروشیمی اروند هم همچون هفته گذشته مجموعا ۳۰۰۸ تن گرید S۶۵ به هر دو صورت پالت و ۵۰۰ تن جامبو به‌صورت سلف یک ماهه عرضه کرده است. پتروشیمی آبادان نیز ۵۰۰ تن گرید ۵۷ و ۵۰۰تن گرید S۶۵ را در هفته جاری عرضه کرده است.

منبع : دنیای اقتصاد